Lái xe đường dài, đặc biệt vào ban đêm, gần như không thể tránh khỏi những tình huống khó chịu và tiềm ẩn rủi ro. Trong đó, việc xe ngược chiều bật đèn pha chiếu thẳng vào mắt là một tình huống rất phổ biến, dễ khiến tài xế rơi vào trạng thái mất tầm nhìn tạm thời và đối mặt với nguy cơ mất an toàn. Dù không phải lúc nào cũng dẫn đến va chạm ngay lập tức, nhưng chỉ một khoảnh khắc xử lý chậm hoặc sai phản xạ cũng có thể tạo ra hậu quả nghiêm trọng.
Khi di chuyển trên quốc lộ hoặc cao tốc vào ban đêm, hệ thống chiếu sáng của các phương tiện xung quanh trở thành yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quan sát của người lái. Ánh sáng đèn pha từ xe đối diện có cường độ mạnh, nếu chiếu trực diện, sẽ gây chói mắt và làm giảm khả năng nhận biết làn đường, khoảng cách với xe phía trước hay các chướng ngại vật bất ngờ. Nguy hiểm ở chỗ, người lái vẫn đang điều khiển xe ở tốc độ cao nhưng thị lực lại bị suy giảm rõ rệt chỉ trong vài giây.
Thực tế, tình trạng lóa mắt khi lái xe ban đêm phần lớn xuất phát từ thói quen sử dụng đèn chưa đúng cách của một bộ phận tài xế. Nhiều người quên chuyển từ đèn pha sang đèn cos khi gặp xe đi ngược chiều, hoặc không phân biệt rõ khi nào nên dùng chế độ chiếu xa, khi nào nên dùng chiếu gần. Việc sử dụng đèn tùy tiện không chỉ gây khó chịu mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến sự an toàn của các phương tiện khác trên đường.
Bên cạnh đó, một số xe sau khi nâng cấp hệ thống đèn chiếu sáng hoặc lắp thêm đèn trợ sáng có cường độ cao nhưng không căn chỉnh đúng tiêu chuẩn cũng dễ gây chói cho xe đối diện. Với các dòng xe tải hoặc xe gầm cao, vị trí đặt đèn thường cao hơn so với ô tô con. Vì vậy, dù đã bật đèn chiếu gần đúng quy định, luồng sáng vẫn có thể chiếu thẳng vào tầm mắt của người lái xe gầm thấp đi ngược chiều, làm tăng mức độ lóa.
Về mặt sinh lý, khi mắt đang thích nghi với môi trường tối mà bị chiếu ánh sáng mạnh đột ngột, đặc biệt là ánh sáng đèn pha, sẽ xảy ra hiện tượng mù tạm thời. Mắt cần một khoảng thời gian nhất định để điều tiết lại, chuyển từ trạng thái tối sang sáng. Khoảng thời gian này có thể kéo dài vài giây, tùy vào độ tuổi, tình trạng thị lực và mức độ mỏi mắt của từng người.
Trong khi đó, nếu xe đang chạy ở tốc độ cao, chỉ cần mất thị lực tạm thời trong hai đến ba giây cũng đồng nghĩa với việc phương tiện di chuyển hàng chục mét mà người lái gần như không quan sát rõ phía trước. Việc không nhìn thấy chính xác làn đường, vật cản hay sự thay đổi tình huống giao thông dễ khiến tài xế giật mình, đánh lái gấp, phanh đột ngột hoặc phản ứng sai cách. Đây chính là chuỗi phản xạ dễ dẫn đến va chạm hoặc tai nạn nghiêm trọng.
Ánh sáng mạnh chiếu trực diện còn khiến đồng tử co lại nhanh, làm tầm nhìn bị thu hẹp. Với những người bị cận thị, viễn thị hoặc đang mỏi mắt do lái xe đường dài, khả năng thích nghi với thay đổi ánh sáng càng kém hơn. Điều này khiến thời gian phản ứng kéo dài và nguy cơ mất kiểm soát phương tiện tăng lên rõ rệt.
Khi gặp tình huống xe ngược chiều bật đèn pha gây lóa mắt, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và chủ động điều chỉnh cách quan sát. Người lái không nên nhìn thẳng vào nguồn sáng mà nên hướng tầm mắt chếch sang bên phải, tập trung vào vạch kẻ đường hoặc mép đường để duy trì phương hướng di chuyển. Cách quan sát này giúp giảm tác động trực tiếp của ánh sáng mạnh lên mắt nhưng vẫn giữ được khả năng kiểm soát xe.
Song song đó, tài xế nên giảm tốc độ một cách từ từ và giữ tay lái ổn định. Việc giảm tốc hợp lý giúp tăng thêm thời gian xử lý tình huống nếu phía trước xuất hiện chướng ngại vật hoặc xe đi chậm. Trong trường hợp ánh sáng từ xe đối diện quá gắt, có thể nháy đèn một đến hai lần để nhắc nhở, nhưng cần thực hiện đúng lúc, tránh gây rối loạn thêm cho giao thông xung quanh. Đồng thời, việc giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước cũng rất cần thiết để phòng ngừa các tình huống phanh gấp.
Lóa mắt do đèn pha xe ngược chiều không phải là hiện tượng hiếm gặp mà là rủi ro phổ biến khi lái xe ban đêm. Nếu không hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý, tài xế rất dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn trong vài giây mất tầm nhìn. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng quan sát đúng cách, điều khiển xe ổn định và giữ tâm lý bình tĩnh là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ tai nạn.
Đối với những phương tiện đã nâng cấp hệ thống đèn chiếu sáng, người sử dụng càng cần ý thức hơn trong việc dùng đèn pha đúng thời điểm và căn chỉnh góc chiếu chuẩn. Ánh sáng mạnh chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng hoàn cảnh, còn nếu lạm dụng sẽ trở thành nguồn gây nguy hiểm cho chính những người tham gia giao thông khác.
- Nguồn: Tin tổng hợp.
